“Η ανάγκη του νομού Πέλλας για πατάτες πρέπει να καλύπτεται από την παραγωγή που γίνεται στα όριά του. Όχι στο Νευροκόπι της Δράμας ή στον Πολύμυλο της Κοζάνης ή στη Βροντού των Σερρών. Πολύ δε περισσότερο ούτε στην Αίγυπτο ούτε στην Τουρκία, ούτε ακόμη και στην Κύπρο”. Αυτό αναφέρει ο καθηγητής Γεωπονίας του ΑΠΘ Γιώργος Δαουτόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι σε
εποχές ύφεσης, όπως αυτή που διανύουμε, το οικονομικό μοντέλο “τοπική παραγωγή για τοπική κατανάλωση” θα μπορούσε να αποτελέσει την απάντηση στην κρίση, λαμβάνοντας διαστάσεις που σχετίζονται με την οικονομία, το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία.Μάλιστα, όσα περισσότερα προϊόντα παράγονται και καταναλώνονται σε μια ακτίνα 50 - 100 χιλιομέτρων από τον τόπο της παραγωγής τόσο το καλύτερο για την τοπική και κατ’ επέκταση την εθνική οικονομία.
Ενισχύεται οικονομικά ο παραγωγός, δημιουργούνται θέσεις εργασίας, ενώ ταυτόχρονα κερδίζει και ο καταναλωτής, ο οποίος αγοράζει φθηνότερα προϊόντα, τα οποία δεν επιβαρύνονται με το μεταφορικό κόστος. Η κατάργηση των ενεργοβόρων μεταφορών, σύμφωνα με τον ίδιο, προάγει την αειφορία και την προστασία του παγκόσμιου περιβάλλοντος.
“Έρευνα που έγινε στη Βρετανία καταδεικνύει ότι κάθε μία λίρα Αγγλίας που ξοδεύεται για την αγορά τοπικών προϊόντων ‘παράγει’ 3,2 λίρες και δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας”, σημειώνει ο κ. Δαουτόπουλος, συμπληρώνοντας ότι το εν λόγω μοντέλο βασίζεται παράλληλα στην κοινωνική αλληλεγγύη και την καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων.
Παζάρι και εκθέσεις προϊόντων
Την τοπική κατανάλωση μπορεί να ενισχύσει ο παραδοσιακός θεσμός του εβδομαδιαίου παζαριού. “Πρέπει όμως να απαλλαγεί από τα ξενόφερτα στοιχεία και τις στρεβλώσεις που έχει. Στο παζάρι πρέπει να προσέρχονται αποκλειστικά ντόπιοι παραγωγοί, για να πουλήσουν τοπικά προϊόντα”, λέει, προσθέτοντας ότι ένας άλλος τρόπος σύνδεσης της τοπικής παραγωγής με την τοπική κατανάλωση είναι η προσαρμογή της στις ανάγκες ενός αριθμού τοπικών καταναλωτών. Για παράδειγμα, ο παραγωγός (συνήθως κηπευτικών) συγκεντρώνει παραγγελίες από έναν αριθμό πελατών και στη συνέχεια παράγει τα προϊόντα που του ζήτησαν και τα οποία τους παραδίδει σε προσυμφωνημένες τιμές και ποσότητες. Ένα τέτοιο σύστημα διασφαλίζει τον παραγωγό γιατί έχει λύσει το πρόβλημα της διάθεσης της παραγωγής του και μάλιστα σε γνωστές τιμές, καλύτερες του χονδρεμπορίου, τον καθιστά περισσότερο υπεύθυνο στην παραγωγική διαδικασία και παράλληλα διασφαλίζει και τους καταναλωτές, γιατί δεν προμηθεύονται ανώνυμα προϊόντα από το εμπόριο με άγνωστο παραγωγικό χειρισμό, αλλά επώνυμα προϊόντα από έναν παραγωγό που γνωρίζουν και με τον οποίο έχουν αναπτύξει ακόμη και φιλικές σχέσεις.
Τέλος, η διοργάνωση εκθέσεων τοπικών προϊόντων προβάλλει τα τοπικά προϊόντα και τα καθιστά γνωστά σε ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού. Μάλιστα, αν τέτοιες εκδηλώσεις συνδυαστούν με τη δημιουργία εφοδιαστικών δικτύων για καταστήματα, εστιατόρια, ξενοδοχεία, κτλ., δημιουργούν άριστες προοπτικές για την απρόσκοπτη διάθεση των τοπικών προϊόντων και ωφελείται τα μέγιστα η τοπική κοινωνία.
“Δεν είναι λογικό να ζεις σε ένα χωριό ή μια κωμόπολη, να μην έχεις τον λαχανόκηπό σου για να καλύψεις τις ανάγκες της οικογένειας και μάλιστα σε υγιεινά προϊόντα που όλο και σπανίζουν από την αγορά. Με τα σημερινά μέσα (π.χ. καταψύκτες) ένα νοικοκυριό της υπαίθρου με λίγη εργασία μπορεί να καλύψει το σύνολο των αναγκών του σε οπωρολαχανικά εκλεκτής ποιότητας όλο το χρόνο”, υπογραμμίζει ο κ. Δαουτόπουλος. Και αν δεν το κάναμε μέχρι τώρα, γιατί η οικονομική ευημερία επέτρεπε την αγορά των προϊόντων αυτών, η σημερινή κρίση επιβάλλει άλλη συμπεριφορά.
“Αυτό που πρέπει να προτάξουμε είναι η επάνοδος στην αυτάρκεια. Αυτάρκεια σε επίπεδο νοικοκυριού, αυτάρκεια σε επίπεδο χωριού, αυτάρκεια σε επίπεδο περιοχής, επαρχίας, νομού”, αναφέρει ο ίδιος.
- Το παράδειγμα του εξωτερικού. Κατά τη δεκαετία του ’80 δημιουργήθηκε στις ΗΠΑ κίνημα πολιτών που προέτρεπε τη χρήση των τοπικών προϊόντων. Τα μέλη του ονομάστηκαν Locavores, που στην ελληνική γλώσσα θα τους αποκαλούσαμε “τοποφάγους”. Το κίνημα σταδιακά εξαπλώθηκε και σε άλλες χώρες. Μάλιστα, πολλές κοινωνίες στις ΗΠΑ και τη Βρετανία εκδίδουν τοπικό νόμισμα που κυκλοφορεί μόνο στα όρια τους και χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την αγορά τοπικών προϊόντων και υπηρεσιών. Παρόμοια συστήματα παραγωγής λειτουργούν στις ανεπτυγμένες χώρες με την ονομασία κοινοτική γεωργία (community farming) σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν την ενασχόληση με τη γεωργία μέσα στα όρια της τοπικής κοινωνίας. Μάλιστα, σε πολλά αστικά κέντρα του εξωτερικού, και μάλιστα σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες της Δύσης, με αφετηρία κυρίως τη δεκαετία του 1970, οι δημοτικές υπηρεσίες δημιούργησαν κοινοτικούς λαχανόκηπους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου